O'ZBEKISTON BANKLARI ASSOTSIATSIYASI

Toshkent, 100027, A.Hodjaev ko'chasi, 1.  Tel.: (99871) 238 69 60,  Faks: (99871) 238 69 62  e-mail: office@uba.uz   e-xat: uba@exat.uz

yagona ishonch telefoni:  (99871) 238-69-01     yagona ma'lumotlar telefoni:  (99871) 238-69-61
gf

Developed in conjunction with Ext-Joom.com

vppm1


epigu2 


opendata 


punkti


teldover 


telsprav 


 uzibor

Ro'yxatdan o'tish

 BANK XODIMINING KASB ODOB-AHLOQI

K O D E K S I

Ushbu Kodeks O’zbekiston Respublikasi bank hamjamiyatida ish yuzasidan o’zaro hamkorlikni mustahkamlash va haqqoniy raqobat uchun sharoitlarni yaratish maqsadlarida ishlab chiqilgan.

Kodeks banklarning barcha xodimlari rioya etadigan odob-ahloqning asosiy etik me’yorlarini belgilab beradi.

Ushbu Kodeks bandlarini bajarilishi, banklar va boshqa tashkilotlar, ularning mansabdor shaxslari va xodimlari tomonidan bank mijozlariga, shu jumladan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlariga xizmat ko’rsatishda ishbilarmonlik va kasb odob-ahloqiga rioya etishlari, ularning kasbiy mahorati, shuningdek ular faoliyatining O’zbekiston Respublikasi qonunchiligiga, hamda umumqabul qilingan odob-ahloq me’yorlariga muvofiqligining qo’shimcha isboti, garovi va ishonchliligi bo’lib xizmat qiladi.

 

I. UMUMIY QOIDALAR

O’zbekiston Respublikasi banklari o’zining professional faoliyatini quyidagi tamoyillar asosida olib boradi:

  • O’zbekiston Respublikasi Konstituttsiyasi, O’zbekiston Respublikasi qonunchiligi, kasb odob-ahloqi me’yorlari va ananalarga so’zsiz rioya qilish;
  • jamiyat va davlat oldidagi o’zining fuqarolik va professional burchlarini anglash, amaldagi qonunchilik me’yorlariga asoslangan davlat organlarining talablarini o’z vaqtida va to’liq bajarish;
  • bank biznesi sohasiga jalb qilingan bank mijozlari, shu jumladan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlarining huquq va qonuniy manfaatlarini hurmat qilish;
  • tijorat banklarining huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda banklararo hamkorlikni va o’zaro munosabatlarni mustahkamlash;
  • o’ziga olingan majburiyatlarga rioya qilish va yuqori saviyali va sifatli xizmat ko’rsatilishini ta’minlash;
  • bank operatsiyalarini amalga oshirishda risk darajasini hisobga olish va cheklash;
  • haqqoniy raqobatchilikni rivojlantirish, bank faoliyatining noinsof qatnashchilariga nisbatan faol qarshi kurashish;
  • jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va boshqa noqonuniy harakatlarga qarshi kurashishda faol ishtirok etish;
  • o’zaro hurmat, hamfikrlik va o’zaro yordam berish asosida xalqaro professional aloqalarni o’rnatish va rivojlantirish;
  • korporativ boshqaruv, shuningdek bank xizmatlarini ko’rsatishda halollik yuzasidan ichki va o’zaro nazoratni o’rnatish;
  • o’z ish faoliyatining sifati va natijalari bo’yicha javobgarlikning to’laqonliligi.

 

II. BANKNING O’Z AKTSIYADORLARI OLDIDAGI MAJBURIYATI

Banklar o’z aktsiyadorlari oldida quyidagilarga rioya etishga majburdir:

  • aktsiyadorlarni bank faoliyatini boshqarishda, dastavval hal qiluvchi qarorlar qabul qilishda korporativ tamoyillarga asoslangan holda ularning real ishtirokini ta’minlash;
  • aktsiyadorlarning huquq va qonuniy manfaatlarini cheklab qo’yishga yo’l qo’ymaslik;
  • bank boshqaruvi organlari faoliyatida maksimal shaffoflikka erishish, aktsiyadorlarni bank faoliyati haqida doimiy va o’z vaqtida axborotlar bilan ta’minlanishi uchun sharoit yaratish.

 

III. BANKLARARO HAMKORLIK BO’YIChA ASOSIY MAJBURIYATLAR

Banklar o’zaro munosabatlarda quyidagilarga rioya etishga majburdir:

  • munosabatlarni ishonch va hurmat asosida o’rnatish;
  • ishga aloqador bo’lgan hamkorlik munosabatlaridan kelib chiqadigan yoki ushbu munosabatlar bilan belgilangan shartnomaviy va boshqa o’ziga olingan majburiyatlarga rioya qilish tamoyiliga qat’iy amal qilish;
  • raqobatchilar bilan munosabatlarda odob-ahloqning yuqori etik standartlariga rioya qilish va bunda bank siyosati, raqobatchini tanqid qilishga emas, balki o’z xizmatlari va xodimlarining sifati va raqobatbardoshligiga e’tiborini qaratishi lozimligini nazarda tutish lozim;
  • kelishmovchilik va munozaralar yuzaga kelganda muzokara va murosaga kelish yo’llarini izlashga ustuvorlikni berish;
  • haqqoniy raqobatchilik tamoyillariga qat’iy rioya qilish, yangi mijozlarni jalb qilish uchun qonunchilikka xilof bo’lgan choralarni ko’rmaslik.

 

IV. MIJOZLAR BILAN MUNOSABATLARDAGI ASOSOIY MAJBURIYATLAR

Banklar mijozlar bilan munosabatlarni o’rnatishda quyidagilarga majburdir:

  • banklarning mijozlar bilan munosabatlari o’zaro ishonchga asoslangan shartnomalar asosida tuziladi. Shu bilan birga, bank xodimlari mijozlarga nisbatan iltifotli, xayrixoh va e’tiborli bo’lishlari kerak;
  • umumqabul qilingan yagona mazmundagi ibora va so’zlarni ishlatishlari va o’zaro munosabatlarni vijdonan hamjihatlik asosida qurishlari lozim;
  • bank tomonidan taqdim etiladigan xizmatlar va mahsulotlar O’zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga va talab etiladigan texnik talablarga mos kelishi lozim;
  • ko’rsatiladigan xizmatlar va bank mahsulotlari to’g’risida to’liq ma’lumotlar taqdim etishda, mijozlarda qiyinchlik tug’dirgan masalalarning echimini topishda ko’mak ko’rsatish zarur;
  • mijozlarning murojaatlarini o’z vaqtida va har tomonlama ko’rib chiqishlari zarur; bank xodimlari mazkur Kodeks talablariga qat’iy rioya qilishlari zarur;
  • bank xodimlari tomonidan mazkur Kodeksga zid harakatlarni amalga oshirilishiga yo’l qo’ymaslik borasida tegishli choralarni qabul qilish.

 

V. BANKLARNING O’Z XODIMLARI OLDIDAGI MAJBURIYATLARI

Banklar o’z xodimlari oldida quyidagilarga majburdir:

  • xodimlarni ishga qabul qilishda, mehnatga haq to’lashda va xizmat pag’onasidan ko’tarilishida har qanday kamsitishga yo’l qo’ymaslik;
  • xodimlarning professional o’sishiga, ularning salomatligini va ijtimoiy farovonligini mustahkamlashda tegishli mehnat sharoitlarini yaratib berish bo’yicha chora-tadbirlar qabul qilish;
  • xodimlarni yuridik va ma’muriy tomondan qo’llab-quvvatlash;
  • bank farovonligini ta’minlash uchun xodimlarning shaxsiy manfaatdorligini oshirish, ularning ijodiy salohiyatini va tashabbuskorligini rag’batlantirish;
  • xodimlarni tasdiqlangan standartlar asosida tegishli kiyim-kechak formasi bilan ta’minlash (ilovada keltirilgan);
  • xodimlarning jamotchilik faoliyatida ishtirok etish huquqini hurmat qilish.

VI. KORPORATIV XULQ ODOBI QOIDALARI

Bank tizimi xodimlari: korporativ madaniyat va xulq odobini namoyon etuvchilari hisoblanadi;

  • o’z jamoasini va mehnatni qadrlaydi, bankning umumiy ishi uchun o’zida javobgarlik hissini tarbiyalab borishi zarur;
  • korporativ xulq odobi qoidalarini va qabul qilingan qo’shma qarorlarni hurmat qilishi, jamoa ishlarida ishtirok etishi, ishbilarmonlik va samarali hamkorlikka intilishlari zarur;
  • hamkasblari va mijozlar bilan muloqot davrida xayrixoh bo’lishlari lozim;
  • bank tizimi obro’sini tushirishga va bank xodimini mehnat imijini pastga urilishiga yo’l qo’ymasligi zarur;
  • bank tizimining yaxshi an’analarini saqlashi, bank tizimida yangi ish boshlagan xodimlarga ushbu an’analarni, kasbiy tajraba va ko’nikmalarni etkazishi zarur.

VII. XIZMATDAGI ODOB-AHLOQ QOIDALARI

Bank tizimi xodimlari:

  • mamlakatning iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishida bank tizimining roli va o’rnini chuqur anglashi lozim;
  • Davlat va korporativ manfaatlarni himoya qilishda qat’iyatli bo’lishi zarur; qonunchilik va bank faoliyati tamoyillariga qat’iy rioya qilishi zarur;
  • bank xodimlari turli xolatlarda o’z harakatlarida, qabul qilgan qarorlarida odob-ahloq talablariga rioya etgan holda yuqori darajada o’zini boshqarishi va tutishi lozim;
  • bank yoki uning mijozlariga zarar keltirishi mumkin bo’lgan axborotning tarqatilishiga yo’l qo’ymasligi, bank va tijorat sirini saqlashi zarur;
  • shaxsiy manfaat yoki boshqa shaxslarning g’ayriqonuniy manfaatlarini qondirish uchun xizmat mavqeidan foydalanmasligi kerak;
  • xizmat mavqei va o’zining shaxsiy hatti-harakati bilan qonunga va odob-ahloq qoidalariga xilof harakatlarni amalaga oshirishga yo’l qo’ymasligi, bank xodimi o’zining rostgo’ylik, insoflilik va pok vijdonlilik fazilatlari bilan boshqalarga o’rnak bo’lishi zarur.

VIII. ISHGA DOIR ODOB-AHLOQ QOIDALARI

Bank tizimi xodimlari:

  • o’zlarining ishga doir madaniyatlarini namoyon qiluvchi tashqi kiyim va ko’rinishlarini doimiy ravishda kuzatib boradilar va odmi ko’rinishdagi uslubga, tajribaga, xushmuomalalik va odoblilik qoidalariga rioya qiladilar;
  • hamkasblar bilan o’zaro munosabatlarda xushfe’llik va xayrixohlikni namoyon qiladilar, ish yuzasidagi munosabatlarda subordinatsiyaga rioya qiladilar;
  • boshqa tashkilotlar xodimlari va fuqarolar bilan munosabatlarda ishchanlik uslubiga va xayrixohlikka rioya qilgan holda, professionallik va bosiqlikni namoyon qiladilar; rasmiy uchrashuvlarda ish tartibiga qat’iy rioya qiladilar;
  • o’zlarining va boshqalarning vaqtini qadrlaydilar. Og’zaki va yozma ravishda tushunarli, aniq va lo’nda fikr bildiradilar; mazkur Kodeks ilovasiga muvofiq, tijorat banklari xodimlari uchun kiyim va tashqi ko’rinishga oid talablar bo’yicha o’zlarining tashqi ko’rinishlariga mos holda ishbilarmon va ozoda ko’rinishda bo’ladilar.

IX. ISH FAOLIYATIDAN TASHQARI ODOB-AHLOQ QOIDALARI

Bank tizimi xodimlari:

  • ish faoliyatidan tashqarida ham o’zlarining xulq-atvorlari bilan fuqarolarni o’z kasbiga bo’lgan hurmatini, bank tizimiga bo’lgan ishonchini shakllantirishga va bankning yuqori nufuzini saqlab qolishga sababchi bo’ladilar;
  • bank xodimi obro’sini to’kadigan munosabatlardan yiroq bo’lgan holda, o’zlarining muomala doirasini shakllantirishda ehtiyotkorlikka rioya qiladilar;
  • sog’lom hayot tarzini yuritadilar hamda alkogol mahsulotlarini iste’mol qilishni, narkotik, psixotrop va toksik moddalarni qabul qilishni nomaqbul deb hisoblaydilar.

 

X. BANKLARNING MAS’ULIYATI

Mazkur Kodeks qoidalariga rioya qilinmagan taqdirda, O’zbekiston banklari Assotsiatsiyasining Umumiy yig’ilishiga aybdor bankni Assotsiatsiya ishtirokchilari qatoridan chetlashtirish masalasini ko’rib chiqish tavsiya etiladi.

Mazkur Kodeks qoidalarini buzgan banklarni javobgarlikka tortish uchun asoslarni aniqlash va ularga mas’uliyatni yuklash O’zbekiston banklari Assotsiatsiyasi Kengashi zimmasiga yuklatiladi.

 

XI. BANK XODIMLARINING MAS’ULIYATI

Mazkur Kodeksning qoidalariga rioya qilmagan taqdirda, bank tizimi xodimlari uchun bank rahbariyati va jamoatchiligi tomonidan ma’muriy choralar qo’llanilishi mumkin.

Mazkur Kodeks qoidalariga rioya qilish bo’yicha nazorat tizimi hamda xodimlarning mas’uliyati darajasi har bir bank tomonidan mustaqil tarzda belgilanadi.

 Bank mijozlariga, shu jumladan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlariga xizmat ko’rsatishda bank xodimlarining ishbilarmonlik va kasb odobiga rioya etishlari lozim bo’lgan
T A L A B L A R

Xizmat ko’rsatish madaniyatining xalqaro bank amaliyotida qabul qilingan me’yorlari va qoidalariga rioya etgan holda, bank faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilikka muvofiq xizmat ko’rsatishni tashkil etish.

Bank xodimining xulqi, kasbiy odob-ahloq Kodeksi talablariga rioya etish.

Xizmat ko’rsatish madaniyati, muomala va muloqot odobi, bank xodimlarining kiyimi va tashqi ko’rinishiga qo’yilgan talablarga rioya etish.

Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik sub’ektlariga yuqori saviyali va sifatli xizmat ko’rsatilishini ta’minlash.

Xizmatlar ko’rsatishda byurokratizm va sansalorlik xolatlariga yo’l qo’ymaslik.

Halollik, beg’arazlik va adolatlilik tamoyillari asosida ish yuritish.

Mijozlar bilan iltifotli va xayrixohlik ruhida muomala qilish.

Mazkur talablarga rioya qilish O’zbekiston Respublikasining barcha banklari va ularning xodimlari uchun majburiydir.

O'qildi: 6001 marta
ушбу тоифадаги бошқа материаллар :
США приостановили финансирование реформ прокуратуры из-за Шокина, читайте на GolosInfo.com